Portretten 2

 

Heel precies

Suk-trio op vliegtuigtrap

Het Suk-trio bekijkt met exact
het door de Socialistische
Eenheidspartij vereiste mengsel
van milde verbazing en onlust

het kapitalistische dringen en drijven,
de ontucht van de markt die voor
hun ogen wordt bedreven. Deze ochtend
is ondanks zon en wind en het

geruststellende ronken van motoren,
vrij angstaanjagend. Morgen echter, morgen,
in de stille concertzaal, met het strijk-
licht op de instrumenten, zal

de hars hun van de snaren stuiven
wanneer ze Beethoven kastijden.

 

Een fenomenaal Tsjechisch pianotrio rond Josef Suk, de kleinzoon van de componist. Ze hebben bestaan tot 1990, dus hebben de Wende nog wel meegemaakt.

 

Jasnaja Poljana

Souvenir d’un lieu cher

 

Over een lage dijk, langs populieren,
lopen zij in de gele, gele zomer
tot aan het lage witte huis, het lage

witte huis in de weidse steppe: Rilke
en Lou Andreas-Salomé bezoeken
graaf Leo Tolstoj. In hun kelen kittelt,

al ver voordat zij aankomen, het hooi
van onbeschaamde jeugd en wellust, dat
hun wrede hart so unergründlich maakt

voor de bejaarde graaf – die op zijn beurt
hun ook al snel, met de signalen van
zijn echtelijke onmin, het geschreeuw,

het slaan met deuren, auf die Nerven gaat.

 

Een executie in de vroege ochtend

Mata Hari, Vincennes, 15-10-1917

Ze loopt met kloppend hart
over een oppervlak van sintels.
Onderweg strijkt haar rok
een of twee keer langs brandnetels. Dan staat ze

geblinddoekt in het niets. Ze hoort
door de bevelen van de officier
heen hoesten van soldaten, kraken van leer.

Dan een reeks ongelijk vallende schoten.

Een fiets valt om. Een hand-
vol bange duiven fladdert op.

 

Vase femme

“De vrouw is een vaas” zegt Picasso
tegen de duiven, en hij maakt
haar kleine zelfingenomen

mond, haar lachende ogen, de bolle
wangen. Hij maakt het kleine
met citrusschijven versierde
Baedeker-voorhoofd. “De vrouw

is een vaas”, zegt Picasso. Dat wel.

Hij drinkt, hij rookt een sigaret. En hij werkt.
Hij werkt van de ochtend tot in de middag,

van de middag tot laat in de avond.

 

Vingeroefening

“Ravel, not my

piece of cake,” denkt Strawinsky.

Maar toch... Uit zijn oorhoek

luistert hij. “Hm, ja, niet gek,

 

ja, wel te gebruiken.” Hij trekt

de piano erbij. Terwijl

de parkiet in zijn kooi

op de tralies bijt, haalt

 

hij het weefsel eerst uit,

dan zet

hij het heel precies

weer verkeerd in elkaar.

 

Ver meer fecit

Ze niest.

Hij kijkt haar heel lang,
en doordringend aan
met zijn koolzwarte ogen.
Dan schildert hij,

met één vloeiende streek
van een zacht penseel
een helderrood lint
op haar blauwe mouw.

Verbaasd eet zij
een vijg terwijl
hij glans aanbrengt
en zich vervolgens
weer zuchtend begraaft
in haar tere vlees.