donderdag 19 november 2026

Op weg naar Modena

 

Op weg naar Modena

Onder verbleekte linden, vallend blad,
bedenk ik mij de weg naar Modena.

Rustig, de handen liggen op het stuur,
al bijna rokend, maar niet helemaal:

zijn we in dit decor van koude regen
en nu en dan opflakkerende wind

gewoon op weg in Nederland? Of zijn
we al weer in Italië beland?

Overal en nergens

U en ik

Onbeknot, onbeknopt is ons verlangen.
Al direct bij het vertrek in hoger sferen,
maar scherp op onze snede, reizen we

van huis: Wallonië is niet geschikt
en ook in de Auvergne voelen we
ons te zeer thuis; in Umbrië: verdriet
van regenbuien over de heuvels.

Apulië, ja hier begint er iets
te kraken: we zien kerken en kastelen
in krijtwit licht; meisjes in peplos wijzen
naar de purperen zee. En ver weg vuur
en vlam. Afrika slaat zijn vleugels uit.

En het vrolijke Azië. De dood
is daar luisterrijk: lenig, en niet duur.

En niet het moedeloze cynisme van Houellebecq.

Basel

Je wilt naar Irkoetsk toe, naar Samarkand,
naar Tasjkent, naar Oman, naar Karabach,
naar Mekka wil je, naar Medina, maar
het mooist is het als je naar Basel mag.

Basel, met zijn goedgehumeurde Zwitsers,
met zijn onovertroffen horeca
en de oogverblindende etalages
waarin onmogelijke horloges staan!

Basel, de stad waar krakend oude dames
met hun bankiers in conferentie gaan
in dichte kamertjes over een scala
van neoliberale kwalen. Basel,
die kostelijke parel aan de Rijn

waar ze, ‘s avonds wanneer het donker wordt,
vissen in de rivier en dronken zijn.

Juni 2017 – vissen in de rivier en dronken zijn.

Umbrië

Umbrië. Mistige heuvelsporen
in de vroege ochtend. Vrouwen zijn hier
donkere dames met donkere ogen,

dames die kennis hebben van geheimen,
kinderen in de holte van hun lijven
die alle rijkdom erven terwijl ons
ellendig kroost zich tevreden moet stellen

met een andere wereld: modder, sloten,
gegeseld door de regen, het milieu
waarin we ons al in Adams tijd bewogen:
‘s winters geen winter, en ‘s zomers geen zomer.

Malaga Airport

We drinken koffie op het airport terrace
tussen nurkse kinderen en nonnen

en bladeren verstrooid door stapels folders,
die we op een balie hebben gevonden.

Achter ons de vertrekhal, voor ons ruiten
in witgeverfde sponningen van staal.

En op de landingsbanen, kolossaal,
tussen koolzaad, klaprozen, bloeiend gras,

houden Boeing en Airbus trouw de wacht
als onafzienbare, golvende kudden,
reikhalzend uitziend, snakkend naar de slacht.

De sanseveria’s, die op de trappen
het groen verzorgen, blijven onbewogen
totdat het tafereel wordt afgevlagd.

Op een Grieks eiland

Een veel te zwaarlijvige Amerikaan
en een knappe jonge Duitser, beiden
hier op vakantie, kijken elkaar aan.

Op slag wordt de Amerikaanse toerist,
in dit land van de homo-erotiek,
door een ongekend maar brandend verlangen
bevangen om de Duitser aan te raken.

Hij zucht. Hij zweet. Hij wil een foto maken.
Maar de ander glimlacht hoofdschuddend, zwijgzaam,
en biedt zijn eigen fototoestel aan.

Over narcisme gesproken!


Olijfboomgaard

Op weg naar de akropolis van Sparta

1.
Bikkelhard winterlicht en cirruswolken.
Over de plassen op het pad ligt een
raster van schaduwen: een valse zon
schijnt even langs, van links naar rechts,

een vlaag van licht. Een paar minuten later
striemt er weer regen op de zuilentrommels
die in het gras liggen te wachten op
de verrijzenis van de oude goden.

2.
Tussen de overblijfselen van een
antiek theater, onder plastic capes,
zitten scholieren brood te smeren, fruit
te eten, met elkaar te ginnegappen.

Ze denken niet aan de akropolis
van Sparta, aan jonge Spartanen die
naakt over de Taigetos hollen en
heloten doden, aan Thermopylae:
allemaal boekenwijsheid. Verderop,
boven de olijfbomen, klaart het al op.

We groeten, maar ze zijn ons al vergeten
voordat we ze kunnen fotograferen.

In een rotskapel op de Peloponnesos

Griekse vastendag

Een kaars aansteken in deze enorme
ruimte, dit hol van licht, heeft niet veel zin,
beseffen we, hier heerst de rauwe zon,
van de meanderende rivier, diep in de diepte,

tot op het altaar met de koekjesblikplaatjes
en tot waar hoog in het gewelf, de nimfen
in de stoffige kalk elkaar omhelzen.
We staan verstomd, bewegen niet, zelfs niet

als er plotseling klokgelui ontspringt,
schel klokgelui, geklingel in de dop,
afkomstig van een hier niet zichtbaar dorp.

Vergeefse reis

De ochtendbries verdrijft de nevel uit
de weiden en statig, in rode sluiers,
verheft de zon zich boven de fly-overs.

O Brussel, waarom ligt u nog te slapen?
Het diorama van de dag ontvouwt
zich al in volle glorie. De A 1

wemelt van auto’s en op Zaventem
verdringen reizigers zich om de balies
of lopen haastig naar hun gate of staan

vermoeid, verreisd, in het geharrewar
van de bagageafhandeling. U slaapt.
Lege trams rammelen door lege straten,

de beelden in de Jardin Botanique
poseren onbezocht op hun terrassen
en het Warandepark is uitgestorven.

De zon verdrijft de nevel uit de weiden,
verheft zich plechtig boven de fly-overs,
en wie als rebelleusen, wie als rovers,

afkwamen op uw ongenaakbaarheid,
beseffen de vergeefsheid van hun reis.

Ze deinzen terug en druipen af naar huis.

Mei 2013, Zaventem, ‘s morgens rond 5.00 uur



Op weg naar Modena

Herfst 2022

Onder verbleekte linden, vallend blad,
bedenk ik mij de weg naar Modena.

Rustig, de handen liggen op het stuur,
al bijna rokend, maar niet helemaal:

zijn we in dit decor van koude regen
en nu en dan opflakkerende wind

gewoon op weg in Nederland? Of zijn
we al weer in Italië beland?

woensdag 18 november 2026

Amerika

Zwarte gaten

Subterranean home sick blues

Een onherbergzaam land, Amerika,
met asfaltwegen over dode vlaktes
waarop Amerikaanse auto’s rijden.

En in Chicago natte sneeuw. Geen hond
op straat, en nergens flarden van muziek
uit openstaande ramen. Somber loop
je langs donkere muren, handen in
de zakken grijpend,  hoge rug.

Op een binnenplaats met besneeuwde vans
vind je je eigen voetstappen terug,
een spoor, een slordig snoer van zwarte gaten.

Een onherbergzaam land, Amerika.

Amerika

Caissière

Onbewogen verdeelt ze de buit, en
slaat met haar rechterhand kabbalistische
tekens aan op haar kasregister.

We kijken schuw op de lopende band.
Wanneer ben je voldaan, wanneer, wanneer
ben je voldaan, wrede sibille?

Vlag

Een pompstation, een bank, een bioscoop
en een hotel met een houten veranda
en oleanderhagen. In de verte
rijst een spitse kerktoren op.

Twee roze limousines, grote vinnen,
smetteloos chroom, ze zuigen
geruisloos weg, naar links en rechts.

Op de stoep aan de overkant staan stom-
verbaasde mensen toe te kijken, hoe
aan een vlaggenstok een vlag gehesen wordt
met sterren en strepen. Amerika.

Los Angeles

Indianen op zwarte skeelers,
Amerika’s hogeschoolrijders, scheren
met ondoorgrondelijke gezichten
langs volgeschreven muren.

Vakbondsofficials schudden hartelijk
handen van onbekenden. Politiemannen
laten revolvers uit hun holster vallen
en schieten bliksemsnel de wijzers van

de klok. Het is vier uur. De zon staat aan
een blauwe hemel met spierwitte wolken.
Hier staat de tijd stil.
Hier blijft de tijd staan.

De eerste strofe zelf gezien; daarna: visioenen.

New York

In de hitte van de middag lopen
twee oudere mensen met camera
en cassetterecorder over straat.

Je zit veilig in het badkamerraam
en ziet hoe ze een foto maken van
een mooie Toyota Corolla

op de parkeerplaats, snoep uitdelen aan
de kinderen en naar hun namen vragen
met gezichten waaruit niets is op te maken.

Jaren tachtig. In New York natuurlijk, maar de parkeerplaats aan de Korenbloemstraat in Nieuwegein schijnt ook door.

Marilyn

De dood van Norma Jeane Mortenson, augustus 1962, documentaire

De kleuren van 1962 zijn
meedogenloos verkleurd,
alles naar geel en paars getrokken en
de palmen broze schaduwen voor de branding.

Alles spant samen om wat er gebeurd
is onachterhaalbaar te maken:
het opgewonden pratende publiek
dat samendromt om de ambulance,
de grove cops, een louche psychiater
die met een harde kop uit zijn ooghoek
zijn kansen taxeert op een graantje mee.

En in het casino gesticuleert
Sam Giancana met een biljartkeu.
Peter Lawford is weliswaar de zwager
van Mister President, maar blijft, ijskoud,
behoedzaam grijnzend, handpalmen omhoog,
terwijl hij kauwgum kauwt,
ronddrentelen als de man in de schaduw.

Dit zijn de kleuren van 1962.
Wat ooit als comedy bedoeld was, wordt,
terwijl de deken van de avond
over het schouwspel wordt getrokken,
door ruwe bijgeluiden overspoeld.

Saturn

De betrouwbare geur van kunststof, en
een airco die brulde als een leeuw
in de vochtige hitte van Key Largo,
en op het bonkige asfalt
dansende wielen.

Maar al voorbij, al weer zo lang
prijsgegeven aan de vergetelheid,
net als jij, net als ik. Geen pelikanen
boven de eilanden, geen bruine dolfijnen
in een opgewonden bruisende zee.

In Key West, in koloniale huizen,
wachten de mooie meisjes op de regen.

Wij, kromme ruggen, natte haren, harken
tuinafval bij elkaar, terwijl op straten
die elkaar in de oneindigheid kruisen,
auto’s van onbekende merken rijden.

American hero

04-10-2023, Matt Gaetz set on ousting Kevin McCarthy as speaker of the House

1. Trappen

Amerikaanse held Matt Gaetz kijkt kalm
maar vastberaden voor zich uit als hij
de trappen afdaalt van het Capitool.
Zeker van zijn succes.
De journalist
die hem zijn telefoon voorhoudt begrijpt
wel dat het er om spant. Beschaamd verlangen
tovert piepkleine kuiltjes in zijn wangen.

2. Mobielen

Gelukt!
Een meesterlijke foto: iedereen
hier speelt de rol die men van hem of haar
verwacht, om de nuffige held geschaard 

als figuranten om een sekssymbool
op een laatclassicistisch schilderij.
Allemaal met een telefoon. Zelfs, daar,

die hand, linksboven, die uit zijn manchet
steekt als een penis uit zijn voorhuid, houdt
voor alle zekerheid de hele tijd

de camera van zijn mobiele klaar.
 
3. Teleurstelling

In 2024 als Trump hem
justitie aanbiedt, net de vette brok
waarop hij zit te wachten, komt er toch

weer een kink in de kabel. Trammelant
met meisjes ditmaal. Meisjes, steeds weer dat.

Meisjes die storen als hij klaar staat om
zijn land te dienen op de grote trom.

Atoomtoeristen

1.
Naar aanleiding van een uitzending van Zomergasten, augustus 2021. In de jaren 50 waren de nucleaire proeven van de VS in Las Vegas te zien, te horen en te voelen. De proeven werden in de pers aangekondigd en toeristen verzamelden zich voor de tot 100 mijl ver zichtbare explosies.

We veegden die kleine roze schilfertjes
van de fall-out van onze mouwen en
als er iets in ons glas terecht kwam,
wipten we dat met de pink naar buiten.

Of we spuugden het van onze tong.

Interessante gesprekken die we voerden
intussen, over de haalbaarheid van
gegarandeerde wederzijdse destructie –

Een denkbeeld dat destijds veel weerklank vond.
 
2.
In 2024, murwgeslagen
door onheilstijdingen over vervuiling,
met microplastics onder onze leden,
schilfers en splinters van zonnepanelen
in wat we eten en in onze kleren -

overdag wijden we ons aan ons verleden,
’s avonds, voor bedtijd, hangen we, nadat
we ze zorgvuldig hebben uitgeslagen,
de jurken, overhemden, broeken klaar
die we morgen waarschijnlijk willen dragen.

dinsdag 17 november 2026

Splinternieuwe etalages

Karl Marx Allee

Bij een foto uit 1971

Vanuit een zwarte Wolga onderga
je de eenzaamheid van de Karl Marx Allee
veel grondiger dan van de stoep, alleen
je weet dat je al lang niet meer bestaat.

O tweedracht, nooit voltrokken harmonie!
De stoplichten waren zo elegant
als schemerlampen, op een scooter zaten,
dik ingepakt in grijze leren jas,

de ruiters van de nieuwe maatschappij
te wachten tot het allemaal voorbij
zou zijn. “Morgen, ja morgen, morgen zullen
we splinternieuwe etalages vullen,”

zei ik, “met niets dan tweedehandse spullen.”

Dronken in Stuttgart

Dronken in Stuttgart. In de etalages
kijk je in je eigen slapeloze ogen.

Nerveuze zakenlieden kopen
aan spiegelgladde balies kranten 

en filtersigaretten. Ze berijden
haastige treinen naar hun onbewuste.

Ver weg, in Stammheim, in hun stalen kooien,
tjilpen de terroristen, als bewakers
of ook niet beter wetende bezoekers

per ongeluk tegen de tralies stoten.

Bambule 1969

Bambule is gevangenistaal. Het betekent iets als ‘kabaal’. In ‘69 maakte Ulrike Meinhof onder deze titel een televisiefilm over lastige meisjes in jeugddetentie.

Dat mooie valse meisjeskind waarmee
Ulrike Meinhof optrok in die jaren,
dat was Irene Goergens, die was gek

op luxe badkamers, die moest ze wel
verliezen, want bij Mahler kon ze blowen
en poedelnaakt door huis lopen en baden
in grote badkuipen met gouden kranen.

Daar hielp geen moedertje lief aan, die was
niet vast te houden voor de idealen
waarvoor we tegen beter weten streden.

Die at gewoon mee waar ze het kon halen.

Anhalter Güterbahnhof 1970

Vrijheid is

Overal auto’s. En op het rangeer-
terrein schuren de treinen langs elkaar,
rammelen over wissels.

De schoorstenen van chemische bedrijven
braken hun gele rook uit. Vrijheid is
met een vuurwapen op zak
door de stad slenteren.

Wanneer je door
gedachten wordt bestormd, lachen je tanden,
en grijp je naar het vertrouwde
gewicht van je Heckler & Koch.

Een bijdrage aan de strijd


Tussen de stammen zeilen

Berlijn, Wannsee

We hebben hier en daar al wat gekocht
hier, vastgoed ja, bedrijfsgebouwen, huizen.
En een stuk grond, waar sparrenbomen staan.

Tussen de stammen zeilen zichtbaar op
het water van de Havel. Zonlicht scheef
en wimpels, hoog aan scherpe masten.

En plotselinge felle regenbuien
die plassen achterlaten op de paden
en dan weer opdrogen. De zandgrond zuigt
wat er van boven komt snel naar beneden.

Je slaat je armen om haar heen, ze leunt
tegen je schouder. Wangen. Natte kleren.

Niet ongevaarlijk hier te investeren.

Over bier of bier

Aan de toog in het voormalige Oost-Berlijn, 2003

Bitburger of Berliner Weisse met
frambozenstroop of bier met Schnaps versterkt

en zwarte blikken van verstandhouding
over de toog. We praten hier niet over

verlies van eigenheid en elk vertoon
van medeleven, hoe oprecht ook, blijft

nauwlettend tot een minimum beperkt.
De Wende is nog bij lange niet verwerkt.

De essentie van het zijn

Een gezelschap Chinese toeristen bij de bouwplaats van het Stadtschloss in Berlijn, het
Humboldt Forum


1.
Het Chinees reisgezelschap staat met een
belangstellende glimlach in de straat
bij het voormalig keizerlijk paleis
op het Museuminsel in Berlijn.

Met een belangstellende glimlach, ja,
en met Italiaanse brogues op
een modderige bouwplaats in november.

Ze kijken naar de bouwvakkers die aan
het Humboldt Forum werken en ze houden
hun plas op, en wat de betekenis
van deze Europese weken is
weten ze nog steeds niet, maar wel alert
op elke doorgang die hun wordt versperd.

2.

Het Stadtschloss, vlekkeloos gerestaureerd,
kanariegeel, met dichte scharen ramen,
vierhoog, tekent zich sprookjesachtig af
tegen een zwarte onweerlucht. Maar waar
ze zijn gewend aan de allure van
het keizerlijke Peking, Tiananmen,
zijn ze niet echt geïmponeerd door deze
belichaming van het nieuwe Berlijn.

Ze zijn druk met hun tablets, hun mobielen.
Op zoek naar de essentie van het zijn.

Alte Zoll, Bonn

Omhoog wandelend naar de Alte Zoll,
in laat nazomerzonlicht. Auto’s staan
onder kastanjes en een lauwe wind
speelt in de bladeren. Bejaarden laten
hun honden uit en bleke jongelui
hangen rond bij een muurtje...

Dan zijn we bij de balustrade waar,
diep onder ons, de Rijn zich wijd en zijd
uitstrekt, met lange duwbakken, en bergen,
ver in de verte, met elkaar verbonden.

En natuurlijk de torens en kantelen
van onze eeuwige luchtkastelen.

maandag 16 november 2026

Wat maar beweegt


Victor Hugo, als voorzitter van de Académie Française, ontvangt het hof

Hij geeft de koning
en diens gevolg
de linkerhand,

de rechter ligt
op de heup
van zijn maîtresse.

Zij, bijziend
maar niet van gister, maakt
revérences voor
wat maar beweegt.

De koning moet Louis Philippe zijn, de anekdote apocrief.

Bloemen!

Waar? Op welke straathoek
stond in ‘48
Baudelaire, zwaaiend
met een geweer, schreeuwend:

A bas le général Aupick?

Aupick was B’s stiefvader.

Au café

Parijs 1869

Van vlo tot tijger, alles
springt, hart, spring dus,

spring, als een dolfijn, of spring
met stijve benen, statig

als een gazelle. Terwijl
aan de tafels naast je boursiers

de koersen bespreken en bleke cocottes
hun theeglas omklemmen,

spring, hart, spring, hunkerend hart,
spring hoog in het hek van de middag.

Fanfare

Eva Gonzales, De kleine soldaat (1870)

De bombardons
en de grote trom
donderen dat
het een lieve lust is.

Of marcheert daar,
terwijl wij met
onze hoeren praten,
soms alweer een klein onweer
door de straten?

Manet

of

De vervreemding














Déjeuner sur l’herbe

De academicus met de baret
legt uit wat perspectief is. Zijn publiek,
de vrouw die, poedelnaakt, nieuwsgierig in
de camera kijkt, haar verstrooide vriend,
kan het niets schelen want ze hebben in
een eerder stadium de picknickmand
al overhoop gehaald, dus dat is klaar,
en van de vreemde achtergrond – de vrouw
die te dichtbij haar onderlichaam wast,
de boot die dichterbij is afgemeerd
dan mogelijk is - nemen ze niets waar.

Manet

Olympia



De dienstmeid is in haar witte boernoes
zo zwart dat er in het genadige duister
alleen iets van haar oogwit is te zien en
een lichtje op een smalende onderlip.

Olympia zelf, van ivoor, verstokt,
kijkt in de lens. Brutaal, bijna verbaasd.
Eén hand ligt in haar kruis, niet sensueel,
uitdagend in haar schaamhaar woelend, maar
als een slordig slot op een juweel.

Het katje rekt zich uit. De dienstmeid, met
een zwarte duim vouwt ze een schaamlip open
van het boeket dat net is aangenomen.

Matisse

Monsieur Matisse komt binnen
via de keuken. Hij smijt
zijn hoed op een stoel en begroet
madame. De wilde stieren van zijn hart

springen naar haar roodbruine vlees
maar zijn stem, ongehoorzaam, roept
al weer om bier.

Marcel Duchamp

Marcel Duchamp hij loopt
als een hooiwagen op lange poten
over het plafond van Parijs. Hij kijkt
peinzend om zich heen. Voor zijn

koele Cartesiaanse geest
is deze werkelijkheid op zijn kop
volstrekt niet onlogisch.
Rustig begint hij
de a-priori’s uit te werken.

De bruid wordt door haar aanbidders ontkleed.
Lieflijk gelach uit de hoeken:
duistere harpijen. New York

rekt zich uit om hem te omarmen.

Portret van de dichter

Guillaume Apollinaire, jan. 1915

Zijn kepie. Knopen van
hals tot aan laarzen. Zijn grote moed
even vanzelfsprekend als
zijn dichterschap.

Hij lacht zo rustig als
een enorm wit vliegtuig, een DC3
die landt
tussen de flats.

Voorland

De dichter Guillaume Apollinaire bezoekt op Père Lachaise de plek van zijn graf

Is dit zijn voorland? Muffe stadsgrond onder
barstend cement? Roestige deurtjes klappen
open en dicht in een slordig protest.

Regen. Verlepte bloemen waaien weg.
Hij huivert in zijn dikke jas en houdt
zijn paraplu in een moordende greep,

zijn kin drukt pijnlijk in zijn boord. Geen mens
te zien, alleen een enkele toerist,
die geen idee heeft waar de uitgang is.

Is dit zijn voorland, stadsgrond en cement?
Een onbekende ontevredenheid,
een onvoldaanheid, loodzwaar en obees,
zwelt als een zwarte parel in zijn vlees.

Pont Mirabeau

Guillaume Apollinaire: Pont Mirabeau

Onder Pont Mirabeau passeert de Seine
en onze liefde,
hoe moet ik er aan wennen,
pas na verdriet leer je de vreugde kennen.

De avondval, klokken die slaan,
de dagen verglijden, ik blijf staan.
.

We leunden er over de balustrade
en onder ons,
onze ellebogen, stroomt het water,
en hoe we kijken, alles laat zich raden.

De avondval, klokken die slaan,
de dagen verglijden, ik blijf staan.


Liefde vergaat, spoelt weg zoals het water,
liefde spoelt weg,
wat is het leven traag en
wat zijn onze verwachtingen beschamend!

De avondval, klokken die slaan,
de dagen verglijden, ik blijf staan.


De tijd verstrijkt, de dagen, weken, maanden.
Liefde en tijd
laten zich niet herhalen.
Onder Pont Mirabeau passeert het water.

De avondval, klokken die slaan,
de dagen verglijden, ik blijf staan.

zondag 15 november 2026

Points de vue

TGV

Overal om ons heen
gepraat en
gemaakt, zacht lachen en
gerinkel van glas.

Met een klap
stort de trein zich in zijn echo.

Parijs
vlucht panisch op ons af.

Metrolijnen

We trekken haastig metrolijnen over
de stad, het potlood krast van oost naar west
van noord naar zuid over de plattegrond.

Rive gauche, rive droite, de plaatsen zijn
nauwelijks van elkaar te onderscheiden.
Montmartre is identiek aan Auteuil

en Malakoff verschilt van Montparnasse
alleen door borden die de naam bewijzen

en door onze aan- of afwezigheid.

Onvervulde verlangens

Op de kade van de Seine,
hier lopen geen verliefde mensen, er
staan auto’s geparkeerd.

Een jongeman drinkt
uit een fles Perrier-water.
Maar de werkelijkheid

is zo gecompliceerd!
Oude fabrieken, schuurtjes
overgroeid met bruidsluier.

Een doolhof van
onvervulde verlangens.

Pont Neuf, bij de kiosk

De stoep staat vol Noord-Afrikanen, die
hier met gebreide mutsjes goede sier
maken, en jongens die vanuit hun dorp
stijf op de evenaar met tassen van
kunstleer naar Frankrijk zijn getrokken. Op
hun toewijding valt niet veel af te dingen,
al schrikt hun vrolijkheid ook klanten af.

Alles beweegt. Een grijze stadsbus glijdt
voorbij. Motoren ronken chocola.
Op het gras wordt een feestmaal aangericht:
beroepsvoetballers aan een lange tafel,
die döner eten en grijnzend hun kin
afvegen, in een onwaarschijnlijk licht.

Duizend tijdschriften tonen hun gezicht.

Betalen

Parijs. De stad is ontoeschietelijk.
De jonge moeders die op het gazon
van het Parc des Buttes Chaumont
tussen het plastic speelgoed zitten, zijn

koket maar tegelijk afwerend, en
de groepjes pubers die zich aan de rand
van de vijver vermaken lijken ook
beslist niet van plan om Engels te praten.

We houden ons angstvallig aan de paden,
tussen de voorjaarsbloemen die nog niet
zijn uitgekomen en de rozenstruiken.

Later, iets drinken op een stadsterras.
De obers kijken alleen maar naar elkaar.
Ik leg wat euro’s neer en pak mijn bon

en houd een onbeschaamde glimlach klaar.

Beelden

Wanneer het om pompeuze rotzooi gaat:
Parijs gooit hoge ogen. Sacré Coeur,
Pantheon, Invalides, bijna niet
te overtreffen, denk je. Maar intussen,

zo makkelijk ben je er niet mee klaar,
want, hier! in onverwachte hoeken, in
stoffige bosjes bij het Louvre, tussen
taai struikgewas, achter saai metselwerk,

knielen gedienstig beelden van Maillol,
bereid om al je boosheid weg te kussen.

Montorgueil, fête du 30 juin 1878

1 juli

Vlaggen en wimpels, kleurig maar
kletsnat. De straat bezaaid
met de restanten van het feest.
Honden drentelen tussen de pamfletten.

Boven, de kinderen liggen als kleine vlaggen
in bed, hun kleren op de grond zoals
ze er zijn uitgestapt; het laken
is in een wrong gedraaid,
hun mond halfopen.

Wanneer de ochtendwind hun haren aait,
speelt er een kleine glimlach om hun lippen.

Naar aanleiding van een beroemd schilderij van Monet.

vrijdag 13 november 2026

Palermo

 Maart 2012. Voor Marjolein Wortmann

 1. Proloog

Alles altijd draait om betekenis -
die we niet kennen, maar die we aan geluiden,
aan bewegingen, aan kleuren hechten,
en die we omvormen, opslaan, vastleggen, want zo
doen we ons de zin van het leven cadeau.

2. Piazza Cassa di Risparmio

We zaten in de keuken met een jonge
Duitser nog even over de Hortus
te praten, Marjolein. Hij vroeg ons of
het niet een beetje vroeg was in het jaar.

Dat wel, de oleander was nog niet
in bloei, maar er stonden hele scharen
van citrusstruiken met hun fruit te pralen,
irissen puilden uit de perken, parkieten vlogen
boven stammen met doornen en slangenbomen.

Was Goethe hier ? Ogenblikkelijk werd
de Italienische Reise op tafel gelegd.
Hij was hier in 1787, 
stellen wij vast, dat was twee jaar voordat
de Hortus in de boeken open was.

Daarna nemen we afscheid en vertrekken,
bonkend met onze Samsonite-koffers,
zeventig treden af, en door de steeg,
tot we het plein bereiken waar we met
een euromunt onze auto bevrijden.

3. De stad
De hortus botanicus van Palermo
ligt als een stoffig juweel naast de stad.
Iedereen is hem al lang vergeten, maar
dat Goethe hier ooit naar de oerplant zocht,
is geboekstaafd door Duitse geleerden,
met alle details over wat hij dacht
en wat hij op basis daarvan beweerde.











De stad intussen ademt in en uit
zijn schaduwen en geluiden en geuren en beweegt
als een groot dier met honderdduizend huiden,
in honderdduizend kleuren, als een stier
in de arena van het diepe zuiden,
als een vlucht duiven, als een kameleon
onder de slinkse vingers van de nog
niet helemaal gerijpte lentezon.

Een veelluik van honderdduizend formaten:
het ballet van elektriciteitsdraden
op bladderende gevels, plastic vazen
met plastic bloemen, volle vuilcontainers
in stegen achter sjofele paleizen,
de tanden van ijverige Afrikanen
aan wie je en français de weg kunt vragen,
kinderen die tegen speelgoed praten
en vrouwen die steeds hun borsten aanraken,
en mannen die onbewogen toekijken
uit auto’s of uit de ingang van een bar,
of die jerrycans in hun Ape laden.

Zelf strompelden wij over een gazon
dat lukraak werd doorkruist door asfaltstraten,
die ons naar een terras toe dirigeerden
waar men ons koffie met gebak serveerde.

4. Le Garage









De Ballaro, ‘s avonds: de Carmine
staat vreemd en stijf in het donker, de kramen dicht,
straten spekglad, 
maar uit de winkeltjes
dreunt net zo veel muziek als overdag.
Het plein vol jonge mensen met een glas
in de hand, sigarettenrook, gelach,
en veel gepraat. Alles is wat het is,
ondoorgrondelijk de betekenis. Wij banen
ons, ook niet te beroerd, een weg tussen
de lichamen, op zoek naar Le Garage.

5. Betekenis














Palermo leeft, Marjolein, het is waar,
hier schuiven
Afrika en Europa in elkaar,
met (ongetwijfeld gul gesponsord door de maffia)
de kleurstelling van Zuid-Amerika -
en de betekenis die leggen we
er gemakkelijk in: viskramen, groentekramen,
krokodillen ook, een jongen die sarcastisch
naar de bal in zijn hand kijkt; 
vrouwen met argusogen, mannen die
zinloos met jerrycans met water sjouwen,
schort, djellaba,
en wat wil je nog meer, of wil je soms zwoel dansen
voor de schijngevels van de barokkerken,
die op onze reformaties
niets hebben aan te merken.
 

Op weg naar Modena

  Op weg naar Modena Onder verbleekte linden, vallend blad, bedenk ik mij de weg naar Modena. Rustig, de handen liggen op het stuur, al bijn...